Lễ hội Đền Sái, xã Thụy Lâm, huyện Đông Anh (Hà Nội) diễn ra chiều 7/2 với nhiều trò vui nhộn để tưởng nhớ vua An Dương Vương xây thành Cổ Loa năm xưa.
Đền Sái tại thôn Thụy Lôi, xã Thụy Lâm, huyện Đông Anh (Hà Nội) trong ngày diễn ra lễ hội đầu xuân Đinh Dậu.
Ngày 7/2, dân làng Thụy Lôi tổ chức lễ hội Đền Sái để tưởng nhớ vua An Dương Vương xây thành Cổ Loa năm xưa.
Lễ hội diễn ra cả ngày 11 tháng Giêng âm lịch nhưng sôi động nhất là vào buổi chiều với nghi lễ rước vua giả từ đình làng ra Đền Sái và ngược lại.
Sự kiện thu hút hàng trăm du khách từ các xã lân cận đổ về đón xem.
Người vinh dự được vào vai vua năm nay là ông Nguyễn Phú Quý (71 tuổi). Đây là một trong hai cụ cao niên trong làng được bà con tuyển chọn kỹ càng (con cháu hạnh phúc, đầy đủ nội ngoại, gia đình văn hoá).
Sau buổi sáng tổ chức lễ rước từ đình làng ra Đền Sái. 13h chiều, "vua" đi bộ ra đền Thượng để chuẩn bị cho lễ rước lần thứ hai trở lại đình.
Tại lễ hội này năm Bính Thân (2016), ông Quý được vào vai quan. Còn lần này cụ cao niên được "thăng chức" lên ngôi "vua".
Đi ngay dưới chân kiệu "vua" là "hoàng hậu" - bà Lê Thị Tình, vợ của ông Quý. Bà chia sẻ năm nay gia đình rất vui và hy vọng sẽ gặp nhiều may mắn khi chồng mình được làm "vua".
Người vào vai chúa là ông Lê Quang Bản (69 tuổi). "Chúa" được vẽ mặt đỏ để dễ phân biệt so với "vua". Buổi sáng sớm, ông Bản phải có mặt tại đình làng để hóa trang trong thời gian hơn hai tiếng.
Trước khi vào lễ rước, "chúa" ra sau sân đền làm thủ tục chém gà tượng trưng. Sự tích bắt nguồn từ việc An Dương Vương xây thành Cổ Loa, được các tiên nữ đêm đêm xuống trần gánh đất đắp hộ nhưng ma gà giả tiếng gà gáy sáng làm các tiên cô bỏ cuộc bay về trời, nên đắp mãi chưa xong thành. Nhờ được thần Huyền Thiên Trấn Vũ ra tay diệt được ma gà trắng núp ở Thất Diệu Sơn nên vua Thục mới xây xong thành Cổ Loa.
Trong lễ rước, kiệu chúa đi đầu tiên. Đám trai tráng khoảng 15 người vừa khênh vừa tung hô nghiêng ngả. Do vậy, kiệu và người phải được bảo hiểm chặt chẽ tránh sự cố đáng tiếc có thể xảy ra.
Ngồi trên kiệu, "chúa" liên tục khua kiếm để tạo sự sôi động cho cuộc rước. Thỉnh thoảng ông ngoái cổ lại xem tình hình của "vua" đi phía sau ra sao.
Năm nay, đoàn rước còn xuất hiện thêm nhóm múa lân sư rồng. 4 thanh niên này làm nhiệm vụ mua vui cho "vua" và "chúa" trong suốt quãng đường từ Đền Sái về đình làng.
Đi theo mỗi kiệu "vua, chúa" và 4 vị "quan đại thần" là các thành viên trong gia đình, họ hàng nội ngoại... Ngoài ra còn có đội âm nhạc, dâng lễ, cầm cờ, thổi tù và rộn rã suốt cung đường.
Do thời tiết khá lạnh, các thiếu nữ diện áo dài đỏ phải khoác thêm áo rét bên ngoài tham gia vào hành trình rước "vua".
Đi sau kiệu vua là quan Tán lý, một trong 4 vị "quan" ngồi võng tham gia lễ rước. Người đóng vai này là ông Ngô Thiên Đặng (66 tuổi), có gia cảnh hạnh phúc, được dân làng tuyển chọn từ cách đây vài tháng.
Ngoài ra còn ba vị "quan" khác được mệnh danh là "tứ trụ triều đình" gồm quan Thị vệ, quan Đề lĩnh và quan Trấn thủ (tất cả các quan đều trên 60 tuổi).
Các ông được ngồi võng cho 'lính' rước suốt hành trình.
Trên đường về gần tới đình, khi qua cầu, một phụ nữ cầm sẵn bọc tiền lẻ để cho "vua" dải xuống đường.
Trời nắng, lính liên tục dùng ô và lọng tìm cách che chắn cho "vua" khỏi chói mắt.
Khi "vua" tung tiền lẻ xuống đường, hàng chục người trong đó có cả trẻ em, thanh niên, phụ nữ thi nhau lao vào bắt với mong muốn được gặp nhiều may mắn trong năm mới.
Đền Sái nằm trên đỉnh Thất Diệu Sơn ở thôn Thụy Lôi, xã Thụy Lâm (Đông Anh, Hà Nội). Nơi đây vẫn đang lưu giữ được bản gốc tượng Đức Huyền Thiên Trấn Vũ. Sự tích bắt nguồn từ việc An Dương Vương xây thành Cổ Loa, được các tiên nữ đêm đêm xuống trần gánh đất đắp hộ nhưng thần ma gà tác yêu giả tiếng gà gáy sáng làm các tiên cô bỏ cuộc bay về trời, nên đắp mãi chưa xong thành.
Nhờ được thần Huyền Thiên Trấn Vũ ra tay diệt được ma gà trắng núp ở Thất Diệu Sơn nên vua Thục mới xây xong thành Cổ Loa. Thần Trấn Vũ được thờ trên núi Sái một hòn của Thất Diệu Sơn. Vua, chúa nhiều đời sau từng về đây bái yết, nhưng thấy việc đi lại làm hao phí tiền bạc, công sức của nhân dân nên vua ban chiếu cho dân làng làm nghi lễ rước vua giả. Hàng năm, lễ rước "vua sống" lại diễn ra vào 11/1 âm lịch.
VTV.vn - "Vua", "chúa" ngồi trên kiệu vàng do trai tráng trong làng rước, phía sau là các "quan đại thần" và hàng ngàn người dân nô nức tham gia vào đoàn rước kiệu.
Đã thành thông lệ, từ nhiều năm nay, ngày 11 tháng Giêng Âm lịch hàng năm, người dân thôn Thụy Lôi, xã Thụy Lâm, Đông Anh, Hà Nội lại tổ chức nghi lễ rước vua, chúa từ đình làng ra đền Sái.
Theo các bậc cao niên trong làng kể lại, lễ rước kiệu nhằm tưởng nhớ công ơn của thần Huyền Thiên Trấn Vũ, đã có công giúp vua An Dương Vương diệt yêu tà, xây thành Cổ Loa. Tương truyền, đây là vị thần đã ra tay diệt được ma gà trắng núp ở Thất Diệu Sơn nên đức vua đã xây xong thành.
Thần Trấn Vũ được thờ tại đền Sái, vua chúa nhiều đời sau hàng năm về đây bái yết, nhưng do việc đi lại gây tốn sức người, sức của nên vua ban chiếu cho dân làng làm nghi lễ rước vua giả vào ngày 11/1 Âm lịch.
Mặc dù chiều ngày 11/1 mới là chính hội, nhưng ngay từ sáng sớm, các bậc cao niên đã chỉnh tề áo dài, khăn xếp, chuẩn bị cho lễ rước
"Chúa" ngồi trên kiệu vàng, được thắt dây đảm bảo an toàn trước giờ rước kiệu
Mỗi năm, người dân trong làng lại chọn ra những người cao tuổi xứng đáng để làm "vua", "chúa". Năm nay, cụ ông Lê Quang Bản (69 tuổi) vinh dự được chọn làm "chúa".
Vị "vua" của làng năm nay là cụ Nguyễn Phú Quý (71 tuổi). Người được phong vua phải đáp ứng những yêu cầu khắt khe về tuổi tác, sức khỏe, đức độ và truyền thống của gia đình.
Kiệu vua, chúa được rước bởi những thanh niên khỏe mạnh nhất trong làng
Kiệu hoa rước phía trước kiệu của vua chúa sẽ do các cô gái xinh đẹp đảm nhận
Không chỉ các bậc cao niên, thanh niên trai tráng, trẻ em trong làng cũng có vinh dự tham gia vào lễ rước trong trang phục lính tuần
Đoàn rước đi tới đâu đều khiến không khí náo nhiệt và đông vui tới đó
Trong khi rước, cứ đi được một đoạn đường, trai tráng khênh kiệu chúa lại hô vang rồi chạy rầm rập để đón và dẹp đường cho kiệu vua đi sau
Chính vì thế, "chúa" ngồi trên kiệu nhiều phen nghiêng ngả, lắc lư trong tiếng hô của thanh niên và tiếng trống kèn rộn rã
Cụ ông được phong làm chúa phải thực sự khỏe mạnh mới có thể hòa mình được vào những màn quay kiệu hừng hực của trai tráng đang độ tràn trề sức vóc
Đi sau kiệu chúa, kiệu vua là võng lọng của các "quan đại thần"
Vợ con, người thân của các quan cũng được theo rước
Đoàn rước đi từ đình làng ra đền Sái. Không khí nhộn nhịp, rộn ràng bao trùm khắp một vùng quê.
Đôi lúc, kiệu phải dừng lại để người thân của "chúa" chỉnh lại trang phục cũng như kiểm tra dây an toàn, đảm bảo cho "chúa" ngồi được vững chãi tới khi đến đền
Kiệu chúa được đưa về đền Sái làm lễ tế
Vị "chúa" được cởi đai thắt, thở phào vì đã an toàn về tới đền
Con trai của "chúa" luôn đi cùng trong suốt lễ rước, anh lau mồ hôi và chỉnh trang phục cho bố để ông bước vào buổi tế
Trong khi "chúa" sẽ làm lễ tế ngay tại đền Sái, "vua" lại cử hành lễ ngay tại đền Thượng cùng các quan đại thần
4 vị quan đại thần tượng trưng gồm: quan Thị vệ, quan Tán lý, quan Đề lĩnh và quan Trấn thủ
13h chiều, nghi lễ rước vua và chúa sống chính thức được diễn ra từ đền Sái quay trở về đình làng
Vua, chúa, các quan ngồi trên kiệu do các trai tráng khỏe mạnh trong dòng họ rước từ đền ra đình làng. Kiệu chúa đi trước dẹp đường, thanh niên khiêng kiệu chốc chốc lại hô vang, lắc lư kiệu.
Ngày 11/1 âm lịch hàng năm, tại làng Thụy Lôi (Đông Anh, Hà Nội) diễn ra lễ hội đền Sái với sự tham gia của đông đảo dân làng và du khách thập phương. Nét đặc sắc của lễ hội là sự xuất hiện của “vua” và “chúa”.
Lễ hội nhằm tưởng nhớ tích An Dương Vương xây thành Cổ Loa, được các tiên nữ đêm đêm xuống trần giúp
"Ma gà" tác yêu giả tiếng gà gáy sáng làm các tiên cô bỏ cuộc bay về trời nên đắp mãi chưa xong thành. Nhờ được thần Huyền Thiên Trấn Vũ ra tay diệt được ma gà trắng núp ở Thất Diệu Sơn nên vua Thục mới xây xong thành Cổ Loa
Thần Trấn Vũ được thờ trên núi Sái của Thất Diệu Sơn. Vua, chúa nhiều đời sau từng về đây bái yết, nhưng thấy việc đi lại làm hao phí tiền bạc, công sức của nhân dân nên vua ban chiếu cho dân làng làm nghi lễ rước vua giả.
Mỗi một năm người dân trong làng chọn ra những người cao tuổi xứng đáng để vào vai "vua, chúa" và 4 vị quan tứ trụ triều đình.
Người đóng vai vua là cụ Nguyễn Phú Quý (71 tuổi) một trong những bô lão có uy tín trong làng, đạt các tiêu chuẩn đông con nhiều cháu nội ngoại, gia đình đầm ấm hạnh phúc, hoà thuận với làng xóm. Chuẩn bị cho nghi lễ chính thức, "vua" phải làm lễ tế tại đền Thượng trong 90 phút.
Người đóng vai 'chúa' là cụ Lê Quang Bản, đặc điểm của nhân vật này là hoá trang mặt đỏ đậm, sắc lạnh và nghiêm nghị, luôn cầm thanh kiếm trên tay.
Màn chém gà bằng kiếm gỗ với bát tiết giả thu hút đông đảo người xem ở sân sau đền Thượng
"Chúa" tế lễ ngay tại đền Sái, sau đó, "chúa" đi bộ về đền Thượng đón "vua" Những người được chọn làm vua, chúa trong năm phải là những vị không vướng tang gia, gia đình nề nếp, đầy đủ vợ chồng, con cái đề huề.
Không thể thiếu kiệu võng chở bốn vị quan Thị vệ, quan Tán lý, quan Đề lĩnh và quan Trấn thủ cùng các thê thiếp, con cháu của họ. Những người trên 60 tuổi được lựa chọn đóng vai này. Trước mỗi đoàn kiệu rước còn có đội quân tốt nhí là cháu chắt của các bô lão.
Để rước an toàn chiếc kiệu có người nặng hàng trăm kg phải cần đến sự giúp sức của hơn 12 thanh niên trai tráng khỏe mạnh, cứ mỗi khoảng 10 phút lại thay nhóm một lần
12h trưa, đoàn rước bắt đầu đi từ đền trở về đình. Đây chính là thời điểm được mong chờ với các nâng, xoay kiệu chúa
Trước mỗi đoàn kiệu rước là cháu chắt của các bô lão phu trách cầm cờ v à khiêng lễ vật
